مرور

ویدئو

دیلتای و علوم انسانی

📜 دیلتای و نقد عقل تاریخی به نظر دیلتای، تبیین کامل سوژه اقتضاء می‌کند که ما محدود به قوای شناختی نشده و قوای ارادی و عاطفی را هم لحاظ کنیم. لازمه این کار جابجایی ایده «حکم» کانتی با تبیین جامع‌تری از رابطه انسان با جهان، تغییر مکان سرچشمه…

بورکهارت، رنسانس و کشف فردیت

📜 کشف فردیت و آغاز انسان در قرون وسطی چنین می‌نمود که آدمی در حال رؤیا یا نیمه بیداری به سر می‌برد؛ هر دو جهت آگاهی او- آگاهی معطوف به درون و آگاهی معطوف به بیرون- در زیر پرده ‌ای واحد قرار داشت. تار و پود این پرده از ایمان دینی و شرم و…

مشروطه و تکوین حوزه عمومی

📜 مشروطه و ظهور حوزه عمومی «حقوق مشترکه‌ی نوعيه» در ادبیات نائینی بر تفکیک حق و حکم استوار است؛ مطابق این مبنای استنباطی، هر انسانی واجد یک سری حقوق و تکالیف متمایز و شخصی است؛ آنگاه که فرد از دنیای فردی خود خارج می شود، وارد قراردادهای…

پیدایش کلینیک و زایش انسان مدرن

📜پزشکی و ابژه‌های مورد مشاهده از قرن هجدهم، پزشکی گرایش یافت تاریخ خود را طوری روایت کند که گویی بستر بیمار جایگاه همواره ثابت و پایدار تجربه بوده است؛ برخلاف نظریه‌ها و نظام‌ها که مدام در معرض تغییر قرار داشته‌اند و خلوص شواهد بالینی را…

معانی مختلف عقل در جهان اسلام – قسمت چهارم – عقل بالقوه و عقل بالملکه

📜عقل بالقوه و عقل بالملکه "...شکی نیست که نفس انسانی قابل و پذیرای ادراک حقایق اشیاء است، و خالی از دو امر نیست: یا این است که از تمام ادراکات خالی و تهی است و یا اینکه نیست، اگر خالی باشد- با اینکه قابل و پذیرای آن ادراکات هست - در آن…

علم مدرن و “منطق نتیجه بخشی دنیایی”

📜انسان مدرن و تاریخ «ابن الوقتی» دنیایی خودبنیادی هستی و انسان تجددی اقتضاء دارد که تاریخ و جامعه انسانی، «ابن الوقت» و «بنده حال» ( دنیا گرایانه و نه عرفانی از گونه «صوفی ابن الوقت است») باشد. تاریخ و جامعه انسانی متضمن معناست؛ اما نه…

دیگرآگاهی شرط رسیدن به خودآگاهی

📜آگاهی و خودآگاهی در اندیشه غرب "..اگو(Ego)، پس از تجربه خویش در «آگاهی »، گمان می برد که حق دارد فرض کند که خودشناسی اش مطلق است، یعنی شناخت هر چیز، صرفا شناخت خویشتن است. او با عبور از مراحل گوناگون تجربه - «یقین حسی»، «ادراک»، «نیرو و…

رویکردهای مختلف تمدنی به علم دینی

بستر الهیاتی تمدن دینی از آنجاکه اراده‌ها می‌توانند در مسیر رشد یا غی حرکت کنند، دو نظام رشد و غی - یا نظام حق و باطل - شکل گرفته است. از یک سو جبهه حق بر محور انبیاء الهی و از سوی دیگر، جبهه باطل بر محور شیاطین و فراعنه، در طول تاریخ…

تعبیر قوس «صعود و نزول» و تطبیق آن در انسان

📜مراتب عالم "...مراحل سه گانه ای که در دو قوس نزول و صعود پیموده می شوند -به #اعتبارات و لحاظهای مختلف- با اسامی گوناگونی نامگذاری شده اند: مرحلۀ نخست را به لحاظ اینکه مخزن همۀ اشیایی است که از آن نازل می شوند، «خزائن» می نامند و به اعتبار…

تطورات معنای عقل در غرب

📜راسیونالیسم "راسیونالیسم، از ریشه «Ratio» لاتین و فرانسه گرفته شده است. Ratio در لغت به معنای عقل و راسیونالیسم به معنای عقل گرایی است. اما عقل، حقیقتی است که به یک اعتبار، سير تطور تاریخی ای داشته و در هر دوره، معنا و مرتبه و وجوهی از آن…