مرور برچسب

حمید پارسانیا

معانی مختلف عقل در جهان اسلام – قسمت ششم – عقل سِعی

📜 عقل کلی در حکمت اسلامی " ...بعد از تنزل به مرتبه تعین ثانی، تنزل است به مرتبه ارواح که آن را عالم غیب و عالم امر و عالم علوی و عالم ملکوت گویند و آن عبارت از عالمی است که اشارت حسی بدان راه نیابد. چنان که عالم شهادت ، عبارت از عالمی است…

معانی مختلف عقل در جهان اسلام – قسمت پنجم – عقل بالفعل و عقل مستفاد

📜 عقل بالفعل و عقل مستفاد "دانستی که نفس انسانی از صورتی به صورت دیگر و از کمالی به کمالی دیگر ترقی می کند، لذا در آغاز نشأه و پاگرفتنش، از جسمیّت مطلق به صور اسطقسی، و از آن به معدنیّت و نباتیّت، و از آن به حیوانیّت ترقی می کند تا آنکه…

تقابل مفهوم علم انسانی نزد فارابی و متفکرین دنیای مدرن

فارابی و علم مدنی "...فارابی انجام کارهای حکومتی را «سیاست» می خواند. بدین سان سیاست در علم مدنی او جایگاه مهمی دارد. او علم مدنی را فلسفه عملی یا انسانی می خواند که از فلسفه نظری، شامل ریاضیات، علم طبیعی و علم الهی، متمایز است. ما…

معانی مختلف عقل در جهان اسلام – قسمت چهارم – عقل بالقوه و عقل بالملکه

📜عقل بالقوه و عقل بالملکه "...شکی نیست که نفس انسانی قابل و پذیرای ادراک حقایق اشیاء است، و خالی از دو امر نیست: یا این است که از تمام ادراکات خالی و تهی است و یا اینکه نیست، اگر خالی باشد- با اینکه قابل و پذیرای آن ادراکات هست - در آن…

تطورات معنای علم و علوم انسانی در جهان مدرن و جهان اسلام – بخش سوم

مفهوم و جایگاه علوم انسانی در حکمت اسلامی تلقّی­های سه‌گانه از مفهوم علم در دو سده اخیر، سبب برداشت‌های مختلفی از علوم انسانی شد و این برداشت‌ها، در فهم و داوری از علوم انسانی اسلامی نیز تأثیرگذار بود. به همان صورت، معنای تاریخی علم در…

تطورات معنای علم و علوم انسانی در جهان مدرن و جهان اسلام – بخش دوم

ناسازگاری رویکردهای سه‌گانه از علم، با رویکرد اسلامی سه تلقی پوزیتویستی، تفهّمی و پسامدرن از علم، هر یک تفسیری از علم دارند که به اقتضای لوازم منطقی خود، نه با نگاه دینی به عالم و هستی، نه با تدین و زیست مؤمنانه، نه با فرهنگ و تمدن…

عقل عملی و عقل نظری

📜عقل نظری و عملی "بدان که فلسفه عبارت است از استكمال نفس انسانی به سبب #معرفت و شناخت حقایق موجودات - آنگونه که هستند . و #حكم به وجود آنها از روی تحقیق و ثبوت، همراه با براهين، نه از روی گمان و تقلید و پندار - به مقدار طاقت و وسع #انسانی…

معانی مختلف عقل در جهان اسلام – قسمت سوم – عقل عملی و نظری

📜عقل نظری و عملی "بدان که فلسفه عبارت است از استكمال نفس انسانی به سبب معرفت و شناخت حقایق موجودات - آنگونه که هستند . و حكم به وجود آنها از روی تحقیق و ثبوت، همراه با براهين، نه از روی گمان و تقلید و پندار - به مقدار طاقت و وسع انسانی - و…

معانی مختلف عقل در جهان اسلام – قسمت دوم – قوه ای از قوای ادراکی انسان

وجوه عقل در نزد فیلسوفان مسلمان همه فیلسوفان #مسلمان برای عقل انسان وجوه و مراتبی قائل شده‌اند. آنچه در انسان #عقل می‌نامند، همان نفس ناطقه او است که به سبب داشتن آمادگی برای شرک معقولات، و سپس به سبب درک معقولات، عقل نامیده شده است. پس…

تطورات معنای علم در نسبت با عقل

تطورات معنای عقل "..رای عقل، معانی و #اصطلاحات مختلفی وجود دارد که هر یک از آنها ناظر بر یکی از ابعاد، مراتب و لایه های عقل است و از جمله آنها عبارتند از: 1- عقل ابزاری: جهت‌گیری #اصلی عقلانیت ابزاری تسلط آدمی بر طبیعت است. فرانسیس بیکن…