اولین وجه سوء فهم از حضور دین در عرصه اجتماع

حجت الاسلام دکتر واعظی

📜دین در عرصه اجتماع

“….حکومت دینى، نظریه ‏اى سیاسى است که به لزوم پذیرش مرجعیّت دین در عرصه ‏هاى مختلف سیاست و حکومت باور دارد. دولت دینى، دولتى است که دغدغه انطباق با دین دارد و مى ‏کوشد به پیام دین لبیّک گوید و در عرصه‏ هاى مختلف مدیریت و تنظیم روابط اجتماعى و اعمال تدابیر حکومتى به سخن روشن دین گوش فرادهد و شؤون مختلف مربوط به اداره جامعه را با چشم ‏داشت به دین و تعالیم و هدایت ‏هاى آن سامان‏دهى کند.
ترکیب دین و دولت و برپایى حکومت دینى از گذشته تا به حال مخالفان و منکرانى داشته است. مراد ما از مخالفت، انکار نظرى این ترکیب و تلفیق است. منکران حکومت دینى، کسانى هستند که با نظریه ترکیب دین و دولت و مرجعیّت بخشیدن به دین در عرصه‏ هاى مختلف سیاست به دیده نفى و انکار مى ‏نگرند. این انکار و طرد، با دلایل مختلف و متفاوتى صورت مى ‏پذیرد.
یک دسته از مخالفان ترکیب دین و دولت مسلمانانى هستند که معتقدند اسلام صرفا براى هدایت معنوى و اخلاقى بشر آمده است و تنها راه و رسم عبودیّت را به آدمى مى ‏آموزد. براساس دیدگاه آنان، اسلام در امر سیاست هیچ‏ دخالتى نکرده است و قلمرو دین از سیاست جدا و بیگانه است و اهداف مورد توجه دین با دخالت در سیاست، سازگارى ندارد. این دسته از مخالفان حکومت دینى، از اساس و پایه با مرجعیّت دین در امور سیاسى، مخالفتى ندارند، بلکه بر فقدان بعد سیاسى در آموزه ‏هاى اسلامى اصرار مى ‏ورزند. آنان این نکته را مى ‏پذیرند که اگر در تعالیم دینى دعوتى به تشکیل حکومت دینى شده بود و دین امکان مرجعیت خویش را در عرصه‏ هاى مختلف مربوط به سیاست و حکومت به اثبات رسانده بود، مانعى بر سر راه ترکیب دین و دولت وجود نداشت. بنابراین، نزاع این دسته با مدافعان حکومت دینى، نزاعى درون ‏دینى و فقهى- کلامى است. نزاع بر سر آن است که آیا دلایل و شواهدى در متون دینى ما بر لزوم تشکیل دولت دینى و تلفیق دین و سیاست یافت مى‏شود؟..”
احمد واعظی

جهت تفصیل مباحث منابع ذیل معرفی می گردد:
📃 مقاله ” نسبت میان حاکمیت الهی و حق حاکمیت انسان در پذیرش یا عدم پذیرش اراده ی تشریعی خداوند” نوشته احمد واعظی
📗 کتاب ” حکومت اسلامی: تاملی در اندیشه سیاسی اسلام ” نوشته احمد واعظی
📘 کتاب ” از معرفت دینی تا حکومت دینی ” نوشته علی صفایی حائری
📙 کتاب “درآمدی بر رویکردهای فقه حکومتی” نوشته سید محمد مهدی میرباقری
📗 کتاب ” ما و علوم انسانی ۲ ” مجموعه نشست های دومین دوره مقدماتی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.