علم در فرهنگ اسلام

حجت الاسلام حمید پارسانیا

📜جایگاه علم در فرهنگ اسلام

” به دلیل قدرتى که عقل در شناخت و آگاهى نسبت به قضایا و گزاره ‏هاى دینى دارد و در نتیجه به دلیل تأثیرى که علم در تقویم و پالایش ایمان صحیح و سالم دارد، بین علم و ایمان صحیح، تلازم وجودى برقرار است؛ ولى ملازمه عدمى نیست و بر همین اساس، در بسیارى از متون دینى، ایمان و عبودیت افراد در گرو آگاهى و علم آنها قرار داده شده است؛ مانند: «انما یخشى الله من عباده العلماء»(فاطر/۲۸)؛ به درستى که از بندگان خدا، فقط عالمان هستند که از خداوند سبحان خشیت دارند. «ما آمن المؤمن حتى عقل.»(شرح غرر و درر/ج۶)؛ مؤمن تا هنگامى که تعقل نکند ایمان نمى ‏آورد.
على رغم جدایى و نفى تلازم سلبى بین علم و ایمان، تلازمى وجودى بین آن دو برقرار است؛ یعنى: ایمان صحیح و صواب و ایمان یقینى و مستحکم و مصون از تغییراتى که در صور مختلف خیال حاصل مى ‏شود، تنها در صورتى حاصل مى ‏شود که به امرى حقیقى تعلق داشته و با معرفتى یقینى نسبت به آن امر قرین باشد؛ چه، این که ایمان بدون معرفت و علم صحیح، همانند معرفت بدون ایمان خطرناک و آفت ‏زاست.
تلازم وجودى علم و ایمان بدین معنا است که مراتب عالیه ایمان بدون مراتب عالى علم هرگز تحصیل نمى ‏شود و از این جهت در تعقیب ایمان سالم از تحصیل دانش و علم، گریزى نیست و براى دفع این حقیقت هرگز نمى ‏توان به ایمان انبوه جاهلان و یا فسق فراوان عالمان استشهاد ورزید…..”

جهت تفصیل مباحث منابع ذیل معرفی می گردد:
📙 کتاب ” حیات حقیقی انسان در قرآن ” نوشته آیت الله جوادی آملی
📕 کتاب “علم و فلسفه ” نوشته حجت الاسلام حمید پارسانیا
📗 کتاب ” سنت، ایدئولوژی، علم ” نوشته حجت الاسلام حمید پارسانیا
📘 کتاب ” ما و علوم انسانی ۱ ” مجموعه نشست های اولین دوره مقدماتی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.